Multipl Skleroz (MS): artık kontrol edilebilir bir hastalık…

1.944 kez görüntülendi

Multipl Skleroz, kısa adı ile MS (emes olarak okunur) özellikle gençlerde beyin, omurilik ve göz sinirini etkileyen bir hastalık. Bölgemizde 2 bin, Türkiye’de 40 bin civarında MS hastası bulunmaktadır.

Özellikle 20-40 yaşlar arasında başlayan hastalık kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha sık görülmektedir. Hastalığın tanısı başlangıçta gözden kaçabilmektedir. MS belirtileri genellikle gelip geçici olur. MS’in en sık görülen belirtileri uyuşma, his kaybı, bulanık görme, çift görme, kuvvet kaybı ve dengesizliktir.

Pek çok kişi MS’i tedavi edilemeyen, sakatlık yapıcı hastalık olarak bilmektedir. Özellikle internette, gazetelerde, hatta ulusal TV kanallarında MS tedavisi olmayan ve tüm hastalarda sakatlık yapan bir hastalık olarak tanıtılmaktadır. Oysaki artık MS iyi kontrol altına alınabilen bir hastalık haline geldi. Hastalığı eskiden başlayan ve erken tedavi edilmeyen hastaların bir kısmı koltuk değneğine, tekerlekli sandalyeye hatta yatağa bağımlı durumdadır. MS sakatlığa neden olduktan sonra sakatlığı geri getirmek günümüzde mümkün olmamaktadır. Ancak yeni MS’liler için gelecek daha parlaktır, erken ve uygun tedavi ile artık MS hastalarının çoğu yaşamlarını önemli kısıtlama olmadan devam ettirebileceklerdir.

Son yıllarda MS tedavisinde önemli gelişmeler oldu, daha etkili tedavi seçenekleri arttı. Bunun yanında halen araştırma aşamasında olan başarılı yeni ilaçlar da önümüzdeki yıllarda kullanıma girecektir.

MS hastaları ne yapmalı?

  • MS’in daha iyi seyretmesi için hastaların dengeli, doğal beslenmesi önemli. Akdeniz mutfağı, sebze, meyve ve balık ağırlıklı beslenme MS için iyi bir beslenme programıdır.
  • Sigara genel sağlığa zararlı olmanın yanına MS için ayrıca zararlı. Bu nedenle sigara bırakılmalı.
  • D vitamini azlığı MS riskini artırmaktadır. Bölgemizde maalesef genel bir D vitamini düşüklüğü söz konusu. Bu durum MS için olumsuz. Bu nedenle MS hastaları yeterince D vitamini almalı. D vitamini için en önemli kaynak gün ışığı. MS hastalarının gün ışığına çıkmaları, ciltlerinin gün ışığı görmesi önemli. Aşırı sıcaktan kaçınılmalı ama gün ışığında yeterince kalınmalı.
  • MS, uzun dönemli bir hastalık olduğu için hastaların MS konusunda deneyimli bir merkezde düzenli takipleri önemlidir.

MS tedavisinde neredeyiz?

Hem bölgemizde hem de ülkemizde MS tedavisindeki tüm ilaçlara ulaşabilmekteyiz. Diğer bir deyişle, kanıtlı tedavilerden başka bir ülkede olup bizim ulaşamadığımız ilaç yok. Hatta hem KTÜ hem de Samsun OMÜ MS kliniklerinde bu ilaçlara daha araştırma aşamasındayken ulaşabilmekteyiz. MS tedavisi için onaylanmış ilaç sayısı 10’a ulaştı. Bunların bir kısmı cilt altına iğne şeklinde, bir kısmı ayda bir damardan verilme şeklinde, 3 yeni ilaç ise ağızdan alınan hap şeklinde uygulanmaktadır.

Uygun tedavi şekli her hastaya göre değişmektedir. Bir kısım MS hastasının kendi bağışıklık sistemi hastalığı yeterince kontrol altına almakta ve hastalık başka ilaca gerek olmadan iyi seyir göstermektedir. Ancak hastaların çoğunda ilaç koruyucu ilaç kullanmak gerekmektedir. Bazı hastalarda injeksiyon şeklinde tedaviler uygulanırken bazılarında ağızdan haplar, bazı hastalarda da ayda bir damardan verilen tedaviler uygulanmaktadır.

MS’i tam olarak ortadan kaldıran bir ilaç henüz yok. Ama hastalık çok iyi kontrol altına alınabilmektedir. Nasıl ki tansiyon, şeker, tiroit hastalıkları gibi pek çok hastalık tam olarak ortadan kaldırılamıyor ama kontrol altına alınabiliyor, MS için de durum benzer.

MS’ tedavisinde en sıkıntılı olduğumuz nokta kalıcı sakatlıkların geliştiği durumlar olmaktadır. MS hastalığı hangi noktada olursa olsun ilerde daha da fazla sakatlık yapma olasılığını azaltmaya yönelik tedaviler uygulanmalıdır.

Sakatlığı olan hastalar için daha iyi rehabilitasyon merkezlerinin açılması gerekmektedir. Sokaklar yapılırken öncelik arabaların ve sağlıklı insanların kullanacağı şekilde değil, belli engelleri olanlara göre yapılmalıdır. Uygun rampaların, asansörlerin konması, toplu taşıma araçlarının uygun şekilde dizayn edilmesi çok büyük önem taşımaktadır.

MS tanısı ümitsizliğe yol açmamalıdır. Çünkü erken ve uygun tedavi edilen MS hastalarında ilerleyici ve ciddi sekeller artık çok az görülecektir.

MS için yarınlar daha parlak olacaktır.

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık